The Da Bindu Health Care Service organized by the Da Bindu Group was held today, October 24 at the office premises of the Da Bindu Group in Katunayake. The event was attended by nearly 150 employees of the Katunayake Free Trade Zone and was sponsored by the Katunayake Seeduwa Medical Officer of Health.
This health care program is conducted every year targeting the employees of the Free Trade Zone and its objective is to provide health clinical facilities to the working women who are deprived of opportunities and facilities.
“The Da Bindu Collective thinks it is our responsibility to find out about these working women. There we are concerned about their physical and mental health. These women who come to work in the free trade zone from faraway places do not have time to find out about their health. There are no facilities.
So we organize this program every year and give them the facilities they need. ” Commenting on today’s healthcare program, Chamila Thushari, Program Manager, Da Bindu Collective said.

There is no space in the queues on working days

The Katunayake Seeduwa Medical Officer of Health is committed to examining the health status of these working women and making the necessary recommendations, but the problem is that the relevant clinics are held on weekdays. These female workers, who report for work throughout the week, do not have the opportunity to attend any clinics.
Often Sundays, which are factory holidays, are the only day when women workers are allowed to be interested in their health issues, but the problem is that Sunday is a holiday and not generally reserved for clinics. Therefore, every year, the Da Bindu Collective comes forward to facilitate and coordinate such work.
In particular, other threats to the health of these women due to the Covid 19 epidemic had to be looked into. Accordingly, women who were unable to be vaccinated due to Covid 19 infection were also vaccinated at the same time. “Actually, there were people in this free trade zone who could not attend the scheduled dates of the vaccination because Covid grew up. We as the Da Bindu Collective wanted to vaccinate such female workers. So today, with the help of the health sector, we made room for that as well. We thank all the staff of the Katunayake Seeduwa Medical Officer of Health for looking into the matter with interest, ”said Chamila Thushari, appreciating the support received for the vaccination.

This month is the month of interest in breast cancer

October of each year is considered the month set aside for the task of preventing breast cancer. Therefore, the focus in October will be on breast cancer detection, prevention, and treatment. Tests to diagnose breast cancer, which can be fatal in women, were also carried out at the healthcare service today and the health staff worked to make them aware of breast self-examination.

The women workers who attended the health clinics also said that the training and attention they received during the period when it was stated that one in every 25 women were at risk of developing breast cancer.
During today’s program, Pap tests were also conducted to detect cervical cancer, which is common among women, and the women who attended the clinics said that the opportunity was very valuable. Women in the free trade zone do not have specialized clinics or facilities to perform such tests, so they are at risk.
At a clinic run by the Da Bindu Collective last year, several critically ill female workers were identified and referred for treatment. “In these programs, we also educate them about reproductive health. We also coordinate efforts to direct those in need of treatment to the health sector, ”said Thushari, adding that she appreciated the commitment and commitment of the health authorities.

සිංහලෙන් කියවන්න

ඩා බිඳු සාමූහිකය සංවිධානය කරන ඩා බිඳු සුව සත්කාර සේවාව අද ඔක්තොම්බර් 24 වන දා කටුනායක ඩා බිඳු සාමූහිකයේ කාර්යාල පරිශ්‍රයේදී පැවැත්විණ. කටුනායක නිදහස් වෙළඳ කලාපයේ සේවිකාවන් 150කට ආසන්න පිරිසක් සහභාගි වූ මේ වැඩසටහන සඳහා සෞඛ්‍ය සේවා සහාය සම්පාදනය කරන ලද්දේ කටුනායක සීදුව සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරි කාර්යාලයයි. සෑම වසරකම නිදහස් වෙළඳ කලාපයේ සේවිකාවන් ඉලක්ක කර ගනිමින් මෙම සුව සේවා සත්කාරක වැඩසටහන පවත්වනු ලබන අතර එහි අරමුණ අවස්ථාවන් සහ පහසුකම් අහිමි ශ්‍රමික කතුන්ට සෞඛ්‍ය සායනික පහසුකම් සම්පාදනයයි.

“ඩා බිඳු සාමූහිකය කල්පනා කරන්නේ අපේ වගකීමක් මේ වැඩකරන කතුන් ගැන හොයලා බලන එක කියලා. එහිදී ඔවුන්ගේ කායික මානසික නිරෝගී බවත් අපේ සැළකිල්ලට භාජනය වෙනවා. ඈත ගම්දනව්වලින් නිදහස් වෙළඳ කලාපයට ඇවිල්ලා වැඩ කරන මේ කාන්තාවන්ට තමන්ගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය ගැන හොයා බලන්න වෙලාවක් නැහැ. පහසුකම් ඇත්තෙත් නැහැ. ඒ නිසා අපි හැම අවුරුද්දකම මේ වැඩසටහන සංවිධානය කරල ඔවුන්ට අවශය පහසුකම් සපයනවා.” යැයි අද පැවති සුව සත්කාරක සේවා වැඩසටහන පිළිබඳ අදහස් දක්වමින් ඩා බිඳු සාමූහිකයේ වැඩසටහන් කළමනාකරු චමිලා තුෂාරි පැවසුවාය.

වැඩ කරන දවස්වල පෝලිම්වල ඉඩක් නැත

කටුනායක සීදුව සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරි කාර්යාලය මේ ශ්‍රමික කාන්තාවන්ගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය පරීක්ෂා කිරීමට සහ අවශ්‍ය නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීමට කැප වී ක්‍රියා කරන නමුත් ගැටලුව වන්නේ සතියේ දිනවල අදාල සායන පැවැත්වීමයි. සතිය පුරාම සේවයට වාර්තා කරන මේ කාන්තා ශ්‍රමිකයන්ට කිසිදු සායනයකට සහභාගි වීමට අවස්ථාව ලැබෙන්නේ නැත.  බොහෝ විට කර්මාන්ත ශාලාවල නිවාඩු දිනය වන ඉරිදා දිනය පමණක් කාන්තා ශ්‍රමිකයන්ට තමන්ගේ සෞඛ්‍යයට අදාල ගැටලු පිළිබඳ උනන්දු වීමට ඉඩ ලැබෙන නමුත් එහිදී මුහුණ දෙන්නට සිදුවන ගැටලුව වන්නේ ඉරිදා දිනය නිවාඩු දිනයක් වීම සහ සායන සඳහා පොදුවේ වෙන් කර නොතිබීමයි. එබැවින් සෑම වසරකම මෙවැනි කාර්යයක් සඳහා පහසුකම් හා සම්බන්ධීකරණ දායකත්වය සැපයීමට ඩා බිඳු සාමූහිකය ඉදිරිපත් වෙයි. විශේෂයෙන් මෙවර කොවිඩ් 19 වසංගත තත්ත්වය නිසා මෙම කතුන්ගේ සෞඛ්‍යයට එල්ල වූ සෙසු තර්ජන පිළිබඳවද සොයා බැලීමට සිදු විය. ඒ අනුව කොවිඩ් 19 රෝගය වැළඳීම නිසා එන්නත්කරණයට භාජනය වීමට නොහැකි වූ කතුන්ට එන්නත් ලබා දීම ද මීට සමගාමීව සිදු විය.

“ඇත්තටම මෙහෙමයි, කොවිඩ් හැදුණු නිසා එන්නත්කරණය කරපු නියමිත දවස්වල ඒවට සහභාගි වෙන්න බැරි වුණු පිරිසකුත් මේ නිදහස් වෙළඳ කලාපේ හිටියා. අපිට ඩා බිඳු සාමූහිකය විදියටත්, ඩා බිඳු සාමූහිකයේ වෘත්තීය සමිතිය විදියටත් වුවමනාවක් තිබ්බා ඒ වගේ කාන්තා ශ්‍රමිකයන්ට එන්නත් ලබාදෙන්න. ඉතිං සෞඛ්‍ය අංශවල සහයෝගයෙන් අපි අද ඒ වෙනුවෙනුත් ඉඩ වෙන් කර ගත්තා. මෙහිදී අපි ස්තූතිවන්ත වෙනවා කටුනායක සීදුව සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරි කාර්යාලයේ සියලුම කාර්ය මණ්ඩලයට ඒ ගැනත් උනන්දුවෙන් සොයා බලා කටයුතු කිරීම ගැන” යැයි චමිලා තුෂාරි එන්නත්කරණය සඳහා ලද සහය අගය කරමින් පැවසුවාය.

මේ මාසය පියයුරු පිළිකාව ගැන උනන්දු වන මාසයයි

සෑම වසරකම ඔක්තොම්බර් මාසය පියයුරු පිළිකාව වළක්වා ගැනීමේ කෘත්‍යය සඳහා වෙන් කළ මාසය ලෙස සැළකෙයි. එම නිසා පියයුරු පිළිකා හඳුනා ගැනීම, ඒවා වළක්වා ගැනීම සහ ප්‍රතිකර්මවලට යොමු වීම ආදී කෘත්‍යය සඳහා ඔක්තොම්බර් මාසයේදී අවධානය යොමු කරනු ලැබේ. කාන්තාවන්ට මාරකයක් ව ඇති පියයුරු පිළිකා හඳුනා ගැනීම සඳහා වන පරීක්ෂණද අද සුව සත්කාරක සේවාවේ දී සිදු කරනු ලැබූ අතර පියයුරු ස්වයං පරීක්ෂාව පිළිබඳව ඔවුන් දැනුවත් කිරීමට සෞඛ්‍ය කාර්ය මණ්ඩලය ක්‍රියා කළේය. සෑම කතුන් 25 දෙනෙකුගෙන්ම අයෙකු පියයුරු පිළිකාවට ගොදුරු වීමේ අවදානමක් ඇති බව ප්‍රකාශිත සමයක තමන් ලද පුහුණුව හා අවධානය ඉතා වැදගත් බව සෞඛ්‍ය සායනවලට සහභාගි වූ කාන්තා ශ්‍රමිකයන් ද පැවසීය.

අද පැවති වැඩසටහනෙහි දී කාන්තාවන් අතර සුලබ ගැබ් ගෙල පිළිකා හඳුනා ගැනීමට අදාල පැප් පරීක්ෂණ ද සිදු කළ අතර  සායනවලට සහභාගි වූ කතුන් පැවසුවේ එම අවස්ථාව ඉතා අගනා බවයි. නිදහස් වෙළඳ කලාපයේ කතුන් සඳහා එවැනි පරීක්ෂණ සිදු කිරීමට විශේෂිත සායන හෝ පහසුකම් නොමැති අතර එමනිසා ඔවුන් අවදානමට ගොදුරු වීමේ අවස්ථා ද තිබේ. ඩා බිඳු සාමූහිකය පසුගිය වසරේ සිදු කළ සායනයේදී තදබල ලෙස අවදානමට ලක් ව සිටි කාන්තා ශ්‍රමිකයන් කිහිප දෙනෙකු හඳුනා ගත් අතර ඔවුන් ප්‍රතිකාර සඳහා යොමු කිරීම ද සිදු විය.

“මේ වැඩසටහන්වල දී අපි ප්‍රජනන සෞඛ්‍ය ගැනත් ඔවුන් දැනුවත් කරනවා. ඒ වගේම ප්‍රතිකාර අවශ්‍ය අය සෞඛ්‍ය අංශ වෙත යොමු කිරීමට අදාල සම්බන්ධීකරණ කාර්යයත් අපි සිදු කරනවා” යැයි පැවසූ චමිලා තුෂාරි මෙහිලා සෞඛ්‍ය බලධාරීන්ගේ ඉදිරිපත් වීම සහ කැප වීම අගය කරන බව ද පැවසුවාය.  

In September 1984, the Katunayake Catholic Church was the home of the Da Bindu Collective. Rev. Vivian Fernando, who was dedicated to the service of the church, laid the foundation for the formation of the Da Bindu Collective by listening to the injustices being inflicted on working women in the trade zone. 

Not only did legal and medical clinics run for working women who had been abused and injustices, but they also had library facilities, exposure programs, sharing experiences with others, and handing out leaflets on issues related to women. Also, exhibitions on disasters in the trade zone were a common sight near the Katunayake mosque.

“Da Bindu” newspaper was an iconic path for the fight

It was on these steps that the Da Bindu newspaper was born. It was an opportunity to speak out to the world about the injustices taking place in the trade zone. The Dabindu newspaper also showcased the creative talents of the workers and directed them to other activities that would enhance their skills.

Participate in financial aid organizations, form cooperative committees, stand up against workers ‘injustices, join trade unions, contribute to May Day Women’s Day celebrations, and participate in workshops on women workers’ conferences abroad to develop knowledge and understanding. Being able to take, the Da Bindu Collective learned during this time.

Samanmali, guiding as a star

As a member of Da Bindu, Starting Cluster H. I. Samanmalee continues to be a great strength and guide to the organization today. She says the Da Bindu Collective is a social movement that has brought the voices of women workers working in the Katunayake trade zone to the outside world for the past 38 years.

The Da Bindu Collective is a small group of women who began their journey against the various forms of violence and coercion that women workers face, forcing management to do justice to the problems that women workers face daily.

The JR Jayewardane government that came to power in Sri Lanka in 1977 severely trampled on workers’ rights, brought in foreign investors, and made them work for cheap labor. They also undermined the prevailing labor laws in Sri Lanka and especially the guaranteed laws of trade union formation.

One of the consequences of its massacre of the working class, which began with the suppression of the July 1980 strike, was the weakening of the mainstream trade unions that had existed until then. Reflecting on this past, Samanmalee says that the repression launched in the early 1980s laid the foundation for the formation of the Da Bindu Collective.

Opportunities to work with various parties to promote ethnic rights, human rights, and democracy also strengthened the organization later, Samanmalee says.

“By now, the Da Bindu Collective is an organization registered as a trade union. We can therefore more effectively intervene in the issues of workers, especially working women. We are intervening not only in Katunayake and Biyagama but also in the North and East. ” stated Chamila Thushari, Program Officer, Da Bindu Collective.

Chamila Thushari says that while her organization has been contributing to the struggle to improve the living standards of working women for three decades, exploitation is still taking place. “Even during this epidemic, women working in free trade zones like Katunayake were considered as second-class citizens.

Chamila Thushari, Play a leading role for workers rights

We continue to shout against the injustice that is happening. Also, meet the authorities and find solutions. We are working to contribute to the formulation of laws and policies, and to call for international intervention. We do all this for workers’ rights. ” She says.

Jayani has been with the Da Bindu Collective for some time. She says the welfare services provided by the Da Bindu Collective for working women should never be forgotten. “In recent days, we have provided food and sanitation assistance to many working women who have been left destitute.

If we did not do so, some would be very helpless. Says Jayani. She points out that Da Bindu is also playing a major role in preventing problems such as the hygiene of working women in the free trade zone, especially reproductive health. Among this program to promote the knowledge of the working class. It promotes knowledge in various fields.

“This is an ongoing struggle and we have a responsibility to continue to represent the working people in the region,” she said.

“Organizations like Da Bindu came forward against the last bad situation at that time. The police also arrested Vivian Gunawardena who had come to distribute a leaflet near a factory in the early days. ” That is the memory of Brito Fernando, a social activist. “We were the ones who opposed that trend. That means other organizations, including Da Bindu. I remember we forcibly distributed leaflets and took an initial step to eliminating that situation.

Brito Fernando, social activist

I was also arrested that day. When a worker at Star Garment wrote a poem and lost her job, we were able to stage a massive protest. Finally, the worker got her job back. Brito Fernando thus recalls the memory. “At that time there was a card that allowed girls to go to the toilet and limited the frequency. The girls called it the Chu Card. ” The result of these battles was the abolition of the last of such evils.

Congratulations to the Da Bindu Collective who contributed to all these battles, ”said Brito Fernando. But, he points out that workers in the free trade zone must continue to be organized with a progressive goal.

Roshini Weerasinghe is a young woman who came to work in the trade zone from Bandarawela. She says the Da Bindu Collective has the honor of caring for outsiders like her without getting isolate. “The Da Bindu Collective really taught us about our rights and labor laws. Not only that but living safely and with dignity. That is why we love Da Bindu in addition to congratulating them, ”says Roshini.

Roshini Weerasinghe – A young girl who came to the DaBindu umbrella as an outsider.

Read Sinhala Article – සිංහලෙන් කියවන්න

1984 සැප්තැම්බර් මස ඩා බිඳු සාමූහිකයට තිඹිරි ගෙය වූයේ කටුනායක කතෝලික පල්ලිය යි. එම පල්ලියේ දේව සේවයට කැප ව සිටි ගරු විවින් ප්‍රනාන්දු කන්‍යා සොයුරිය වෙළෙඳ කලාපයෙ කම්කරු ස්ත්‍රීන්ට සිදුවන අසාධාරණකම් වලට සවන් දීම නිසා ඩා බිඳු සාමූහිකය බිහි වන්නට පදනම නිර්මාණය විය. අසාධාරණයට හා හිංසනයට ලක් වූ ශ්‍රමික කතුන් වෙනුවෙන් නීති හා වෛද්‍ය සායන පැවැත්වීම පමණක් නොව ඔවුන්ට පුස්තකාල පහසුකම්, නිරාවරණ වැඩසටහන් වෙනත් අය සමඟ අත්දැකීම් බෙදා ගැනීම්, ස්ත්‍රීන්ට අදාල ගැටළු පිළිබඳ අත් පත්‍රිකා බෙදීම ආදිය මේ මුල් කාලයේ වැඩ ලැයිස්තුවේ අංග විය. එසේම, වෙළෙඳ කලාපය තුල සිදුවන ව්‍යසනයන් පිළිබඳව ප්‍රදර්ශන කටුනායක පල්ලිය අසල සුලබ දසුනක් විය.

මේ පියවර මතින් ඩා බිඳු පුවත්පතද උපන්නේ ය. වෙළඳ කලාපය තුළ සිදුවන අසාධාරණය ලොවට හඬගා පැවසීමට ඉන් අවස්ථාව උදා විය. එමෙන්ම ඩාබිඳු පුවත්පත හරහා කම්කරුවන්ගේ නිර්මාණ හැකියාවන් එළිදැක්වීම ඔවුන්ගේ නිපුණතාවන් උද්දීපනය වන ආකාරයේ වෙනත් ක්‍රියාකාරකම් වෙත යොමු කිරීමද සිදු විය.

මූල්‍ය ආධාර සපයන සංවිධාන සමඟ එකතුවීම, සහයෝගීතා කමිටු පිහිටුවා ගෙන කම්කරුවන්ට සිදුවන අසාධාරණයන්ට එරෙහිව නැගී සිටීම, වෘත්තීය සමිති සමඟ සම්බන්ධ වීම, මැයි දින ස්ත්‍රී සමරුම් වලට දායකත්වය ලබාදීම යනාදිය හා විදෙස් රටවල් වල පවතින ස්ත්‍රී කම්කරුවන්ගේ සම්මන්ත්‍රණ වැඩමුළුවට සහභාගිත්වයෙන් දැනුම හා අවබෝධය වර්ධනය කර ගැනීමට අවස්ථා ලබා ගැනීමට හැකි වීම, ඩා බිඳු සාමූහිකය මේ කාලය තුළ උගත්තේය.

සමන්මලී ඩා බිඳු සමූහයට සවියක් වෙමින්

ඩා බිඳු ආරම්භක පොකුරේ එච්. අයි සමන්මලී අද ද ඉමහත් ශක්තියක් වෙමින් සංවිධානයට මඟ පෙන්වන්නියයි. ඇය පවසන්නේ, ඩා බිඳු සාමූහිකය යනු පසුගිය තිස් අට වසරක් පුරා කටුනායක වෙළඳ කලාපය තුළ සේවය කරන ස්ත්‍රී කම්කරුවන් ගේ හඬ බාහිර ලෝකය වෙත ගෙන ආ සමාජ ව්‍යාපාරය බවයි. ස්ත්‍රී කම්කරුවන්ට එදිනෙදා විඳින්නට සිදුවන ගැටලු වලට සාධාරණයක් ඉටු කරන ලෙස කළමනාකරණය වෙත බල කරමින් කම්කරු ස්ත්‍රීන්ට විදින්නට සිදු වූ විවිධ ප්‍රචණ්ඩත්වයට හා බලහත්කාරකම් වලට එරෙහි වෙමින් ගමන ආරම්භ කළ කුඩා ස්ත්‍රී කණ්ඩායමක් ප්‍රයත්නය ඩා බිඳු  සාමූහිකයයි.

1977 ලංකාවේ බලයට පත් වූ ජේ.ආර් ජයවර්ධන රජය දැඩි ලෙස කම්කරු අයිතීන් පාගා දමා, විදේශීය ආයෝජකයින් රටට ගෙන්වා ලාභ ශ්‍රමය ට වැඩ ගන්නට සැලසුවේය. ලංකාවේ පිහිටි බලාත්මක වූ කම්කරු නීති සහ විශේෂයෙන්ම වෘත්තීය සමිති තැනීමේ සහතික කළ නීති ද සුනුවිසුනු කර දමන්නට ඔවුන් කටයුතු කළේය. 1980 ජූලි වැඩ වර්ජනය මර්දනය කිරීමෙන් ආරම්භ වූ එහි කම්කරු පංති සංහාරයේ එක් ප්‍රතිඵලයක් වූයේ ඒ දක්වා පැවතුනු ප්‍රධාන ධාරාවේ වෘත්තීය සමිති බෙලහීන කිරීමයි. මේ අතීතය ආවර්ජනය කරන සමන්මලී පවසන්නේ, 1980 දශකයේ ආරම්භක සමයේ දියත් වූ මර්ධනය ඩා බිඳු සාමූහිකය බිහිවීමට අඩිතාලම දැමූ බවයි.

පසුකාලීනව, ජනවාර්ගික අයිතිවාසිකම්, මානව හිමිකම්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය ආදිය ප්‍රවර්ධනය සඳහා විවිධ පාර්ශව සමග කටයුතු කිරීමට ලද අවස්ථාවන්ද සංවිධානයට ජවයක් වූ බව සමන්මලී පවසන්නී ය.

“මේ වෙද්දි ඩා බිඳු සාමූහිකය කියන්නේ වෘත්තීය සමිතියක් ලෙසත් ලියාපදිංචි වුණ සංවිධානයක්. අපිට ඒ නිසා වඩාත් ශක්ති සම්පන්නව කම්කරුවන්ගේ විශේෂයෙන්ම කම්කරු ස්ත්‍රීන්ගේ ප්‍රශ්නවලට මැදිහත් වෙන්න පුලුවන්. ඒ මැදිහත් වීම අපි කටුනායකදි, බියගමදි විතරක් නෙවෙයි උතුරු නැගෙනහිරදිත් කරනවා.” එසේ පවසන්නේ ඩා බිඳු සාමූහිකයේ වැඩසටහන් නිලධාරිනිය චමිලා තුෂාරි ය.  සිය සංවිධානය දශක තුනක් තිස්සේ කම්කරු කතුන්ගේ ජීවන තත්ත්වය වඩා සුවදායක කිරීමේ අරගලයට දායක වෙමින් සිටියදී තවමත් සූරා කෑම සිදුවන බව චමිලා තුෂාරි පවසයි. “මේ වසංගත කාලෙදිත් කටුනායක වගේ නිදහස් වෙළඳ කලාපවල වැඩකරන කාන්තාවො සැළකුණේ දෙවන පෙළ පුරවැසියො ගානට. අපි දිගටම කෑ ගහනවා සිද්ධ වෙන අසාධාරණයට විරුද්ධව. ඒ වගේම බලධාරීන් මුණ ගැහිලා විසඳුම් සොයන්න. නීති ප්‍රතිපත්ති සම්පාදනය දායක වෙන්න, ජාත්‍යන්තර මැදිහත් වීම් ඉල්ලා අපි ක්‍රියා කරමින් ඉන්නවා. මේ හැමදේම අපි කරන්නේ කම්කරු අයිතීන් වෙනුවෙන්.” යැයි ඇය පවසන්නීය.

ජයනි, ඩා බිඳු සාමූහිකයේ සේවය කරන්නේ කාලයක සිට ය. ඇය පවසන්නේ ඩා බිඳු සාමූහිකය කම්කරු කාන්තාවන් වෙනුවෙන් සිදු කරන සුබ සාධන සේවාවන් කිසිසේත් අමතක කළ යුතු නැති බවයි. “පහුගිය දවස්වල අසරණ වුණ හුඟක් කම්කරු ස්ත්‍රීන් වෙනුවෙන් කන බොන දේවල්, සනීපාරක්ෂක අවශ්‍යතා ලබා දෙන්න අපි කටයුතු කළා. එහෙම අපි නොකළ නම් සමහරු ඉතාම අසරණ වෙනවා. යැයි ජයනි පවසයි. ඇය පෙන්වා දෙන්නේ නිදහස් වෙළඳ කලාපයේ ශ්‍රමික කතුන්ගේ සනීපාරක්ෂාව විශේෂයෙන්ම ප්‍රජනන සෞඛ්‍ය ආදී ගැටලු නිවාරණය වෙනුවෙන්ද ඩා බිඳු විශාල වැඩ කොටසක් ඉටු කරමින් සිටින බවයි. ඒ අතරට ශ්‍රමික පිරිස්වල දැනුම ප්‍රවර්ධනය සඳහා දියත් වන වැඩසටහන්ද තිබේ. එහිදී විවිධ ක්ෂේත්‍රවලට අදාලව දැනුම ප්‍රවර්ධනය සිදු කරයි. “මේ අරගලය නොනවතින අරගලයක් අපිට ඉදිරියටත් කලාපයේ කම්කරු පිරිස වෙනුවෙන් පෙනී සිටින වගකීමක් තියෙනවා” යැයිද ඇය පැවසුවාය.

බ්‍රිටෝ ප්‍රනාන්දු

“ඒ කාලේ තිබුණු අන්තිම නරක තත්ත්වයන්ට එරෙහිව තමයි ඩා බිඳු වගේ සංවිධාන පෙරට ආවෙ. මුල් කාලේ කම්හලක් ගාව පත්‍රිකාවක් බෙදන්න ආපු විවියන් ගුණවර්ධනත් පොලීසිය අත්අඩංගුවට ගත්තා.” ඒ සමාජ ක්‍රියාධාර බ්‍රිටෝ ප්‍රනාන්දු ගේ මතකයයි. “අපි තමයි ඒ ප්‍රවණතාවට එරෙහි වුණේ. ඒ කියන්නේ ඩා බිඳු ඇතුළුව තවත් සංවිධාන. මට මතකයි අපි බලෙන් පත්‍රිකා බෙදලා ඒ තත්ත්වය නැති කරන්න ආරම්භක පියවරක් ගත්තා. මාවත් එදා අත්අඩංගුවට ගත්තා. ස්ටාර් ගාමන්ට් එකේ ළමයෙක් කවියක් ලියලා රස්සාව නැති වුණාම දැවැන්ත විරෝධතාවක් කරන්න අපිට පුලුවන් වුණා. අන්තිමට ඒ ළමයට රස්සාව නැවත ලැබුණා. බ්‍රිටෝ ප්‍රනාන්දු එලෙස මතකය ආවර්ජනය කරයි. “ඒ කාලේ ළමයින්ට වැසිකිළි යන්න අවසර දෙන සහ වාර ගණන සීමා කළ කාඩ් එකක් තිබ්බා. ඒකට ළමයි කිව්වේ චූ කාඩ් එක කියලා.” ඒ වගේ අන්තිම නරක දේවල් අහෝසි කිරීම මේ සටන්වල ප්‍රතිඵල වුණා.  මේ හැම සටනකටම දායක වුණ ඩා බිඳු සාමූහිකයට මම සුබ පතනවා” යැයි බ්‍රිටෝ ප්‍රනාන්දු පවසයි. ඒ අතර ඔහු පෙන්වා දෙන්නෙ නිදහස් වෙළඳ කලාපයේ ශ්‍රමිකයන් තවදුරටත් ප්‍රගතිශීලි අරමුණෙන් සංවිධානය විය යුතු බවයි.

රෝෂිණී වැනි යුවතියන් ඩා බිඳු ඇසුරේ උගත් දේ බොහෝ ය.

රෝෂිණී වීරසිංහ බණ්ඩාරවෙල සිට වෙළඳ කලාපයේ සේවයට පැමිණි යුවතියකි. ඇය පවසන්නේ, තමන් වැනි ආගන්තුක ශ්‍රමිකයන්ට අතරමං වන්නට නොදී රැක බලා ගැනීමේ ගෞරවය ඩා බිඳු සාමූහිකය වෙත හිමි වන බවයි. “අපිට ඇත්තටම අපේ අයිතිවාසිකම් ගැන, කම්කරු නීති ගැන කියලා දුන්නේ ඩා බිඳු සාමූහිකය. ඒ විතරක් නෙවෙයි ආරක්ෂිතව ගෞරවයක් ඇතිව ජීවත් වෙන හැටිත්. ඒ හින්දා තමයි අපි ඩා බිඳු සාමූහිකයට සුබ පතනවට අමතරව ආදරය කරන්නේ” යැයි රෝෂිණී පවසන්නීය.

The government has taken steps to shut down the country as the Delta strain of the Covid 19 global epidemic spreads rapidly. At the request of various parties, including the trade unions. The closure for the next 10 days from August 21, 2021 has now been extended to September 06.

It is clear that the closure of industries in free trade zones is not possible even though many public and private institutions other than essential services have been shut down. It is because of the Free Trade zones that the foreign exchange crisis we are facing at the moment can be alleviated to some extent. Addressing the nation recently, the President also emphasized the importance of keeping factories open.

However, the Da Bindu Collective emphasizes that it has not taken the necessary steps to ensure the health of workers employed in Free Trade zones across the country, which are essential for the country’s foreign exchange earnings. The Dabindu Collective said that they had faced many difficulties during the outbreak of the epidemic and called on the government to take immediate action to resolve the issue.

At a recent joint press conference with several organizations advocating for workers’ rights in free trade zones, Chamila Thushari, on behalf of the Da Bindu Collective, pointed out that the situation with regard to women workers is extremely sensitive. In a letter to Labor Minister Nimal Siripala de Silva, the groups say free trade zones, where the majority of women work, should be considered sensitive areas.

“Dollars or Human Lives?” At the press conference held in May, the participants stressed that the owners of the factories who appreciate the non-closure measures for foreign orders do not provide the basic facilities required by the workers.

Commenting on the discussion, Chamila Thushari of Dabindu Collective said that no one was interested in finding out about the workers who fell victim to the epidemic. She stressed that the authorities should take steps to protect the dignity, job security, health, and social security of those who are called to work on foreign exchange requirements at a time when the country’s economy is collapsing.

Chamila Thushari pointed out the issues

සිංහල භාෂාවෙන් කියවන්න

කොවිඩ් 19 ගෝලීය වසංගතයේ ඩෙල්ටා ප්‍රභේදය සීඝ්‍රයෙන් පැතිර යද්දී රට වසා දැමීමට රජය පියවර ගෙන තිබේ. ඒ වෘත්තීය සමිති ඇතුළු විවිධ පාර්ශවවල ඉල්ලීම පරිදිය. 2021 අගෝස්තු 21 වන දින සිට ඉදිරි දින 10ක් සඳහා කළ වසා දැමීම මේ වනවිට සැප්තැම්බර් 06 වැනිදා තෙක් දීර්ඝ කර තිබේ.

එහිදී අත්‍යවශ්‍ය සේවා හැර සෙසු රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික ආයතන රැසක් වසා දමනු ලැබූවද නිදහස් වෙළඳ කලාපවල කර්මාන්ත වසා දැමීම කළ නොහැකි බව බලධාරීහු පවසති. ඒ මේ අවස්ථාවේ මුහුණ දී සිටින විදේශ විනිමය අර්බුදය යම්තාක් දුරකට සමනය කරගත හැකි වන්නේ ආයෝජන ප්‍රවර්ධන කලාප මගින් නිසා විය යුතුය. එසේම පසුගියදා ජාතිය ඇමතූ ජනාධිපතිවරයාද කර්මාන්ත ශාලා විවෘත කර තැබීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කළේය. එහෙත්, නිදහස් වෙළඳ කලාපයන්හී සේවයේ නියුතු පිරිස්වල සෞඛ්‍ය ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම හෝ ඔවුන්ට අවශ්‍ය අනෙකුත් පහසුකම් සම්පාදනය පිළිබඳ කිසිදු අදහසක් එහිලා ප්‍රකාශ වූයේ නැත.

අපනයන ඉලක්ක සපුරා ගැනීමට උත්සාහ කරමින් තිබියදී, රටට අත්‍යවශ්‍ය විදේශ විනිමය උපයා දෙන රට පුරා පිහිටි ආයෝජන ප්‍රවර්ධන කලාපවල සේවයේ නියුක්ත ශ්‍රමිකයින්ගේ සෞඛ්‍ය ආරක්ෂාවට අදාල අත්‍යවශ්‍ය පියවර ගෙන නොමැති බව ඩා බිඳු සාමූහිකයද අවධාරණය කරයි. වසංගතය ආරම්භක අවස්ථාවේදීද ඔවුන් බරපතල අපහසුතා රැසකට මුහුණ දුන් බව පවසන ඩාබිඳු සාමූහිකය රජයෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ වහා මැදිහත් වී ගැටලු විසඳීමට පියවර ගන්නා ලෙසයි.

නිදහස් වෙළඳකලාපවල සේවක අයිතීන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින සංවිධාන කිහිපයක් සමග පසුගියදා පැවති ඒකාබද්ධ මාධ්‍ය හමුවකදී ඩා බිඳු සාමූහිකය වෙනුවෙන් චමිලා තුෂාරි පෙන්වා දුන්නේ, කාන්තා ශ්‍රමිකයන් සම්බන්ධ තත්ත්වය අතිශයින් සංවේදී බවයි. කම්කරු අමාත්‍ය නිමල් සිරිපාල ද සිල්වාට ලිපියක් යොමු කරමින් එම සංවිධාන ප්‍රකාශ කරන්නේ කාන්තාවන් බහුතරය සේවය කරන නිදහස් වෙළඳ කලාප සංවේදී පරිශ්‍ර ලෙස සැළකිය යුතු බවයි.

“ඩොලර් ද මනුෂ්‍ය ජීවිතද?” මැයෙන් පැවැත් වූ මෙම මාධ්‍ය සාකච්ඡාවේදී, ඊට සම්බන්ධ වූ පිරිස අවධාරණය කළේ විදෙස් ඇණවුම් වෙනුවෙන්, කර්මාන්ත ශාලා වසා නොදැමීමේ පියවර අගය කරන ඒවායේ හිමිකරුවන් ශ්‍රමිකයන්ට අවශ්‍ය මූලික පහසුකම් නොදෙන බවයි.

මෙම සාකච්ඡාවේදී අදහස් දැක්වූ ඩාබිඳු සාමූහිකයේ චමිලා තුෂාරි වැඩිදුරටත් ප්‍රකාශ කළේ, වසංගතයේ ගොදුරු බවට පත් වූ ශ්‍රමිකයන් ගැන සොයා බැලීමට කිසිවෙකු උනන්දු නොවන බවයි. රටේ ආර්ථිකය කඩා වැටී අවස්ථාවක විදේශ විනිමය වුවමනාව මත සේවයට කැඳවන ඔවුන්ගේ ගරුත්වය, රැකියා සුරක්ෂිත බව, සෞඛ්‍යාරක්ෂාව, සමාජ සංරක්ෂණය ආරක්ෂා කිරීමට බලධාරීන් පියවර ගත යුතු බවද ඇය එහිදී අවධාරණය කළා ය.

චමිලා තුෂාරි මාධ්‍ය හමුවේදී අදහස් දක්වමින්

As a result of 37 years of relentless struggle for workers’ rights, the Da Bindu Collective has become a trade union.

The Da Bindu Collective, which advocated for the trade union rights, human rights, and democratic social interests of workers in Katunayake and other free trade zones of the country, has played an important role in the field of trade union struggle for nearly four decades. The Da Bindu Collective, which played a significant role in the wage struggles of free trade zone workers, even took the lead in prosecuting workers such as Roshen Chanaka when they were killed and harassed.  

Da Bindu’s contribution to the updated discussions on labor rights with the Department of Labor locally was significant, and in collaboration with the International Labor Organization and a number of other organizations internationally, it provided an opportunity for the international community to raise awareness of the loss of Sri Lankan workers’ rights.

Over the past decade, the Da Bindu Collective has been a significant milestone in its journey to build relationships with garment workers in the war-torn North and East. It is significant that women workers, especially in the North and South of Sri Lanka, have come forward to stand up for them despite their marginalized and marginalized status.

None of the trade unions dedicated to women in the National Labor Advisory Council had been given representation in the country in the recent past. In such a background, the Da Bindu Collective considers it a great opportunity to register as a trade union in this manner. It also fills the void left by the lack of a strong trade union to organize women properly.

During the current Covid 19 epidemic, many garment workers, including women workers, were severely persecuted professionally and the Da Bindu Collective was able to carry out a massive mission, including providing relief to them. Now registered as a trade union, it has the opportunity to engage in a more vigorous struggle in such oppressive situations.

සිංහලෙන් කියවන්න මේ සබැඳිය ක්ලික් කරන්න

කම්කරු අයිතීන් උදෙසා කළ වසර 37ක අනවරත අරගලයක ප්‍රථිඵලයක් ලෙස ඩා බිඳු සාමූහිකයට වෘත්තීය සමිතියක තත්ත්වය හිමි වෙයි.

කටුනායක හා දිවයිනේ සෙසු නිදහස් වෙළඳ කලාපවල ශ්‍රමිකයන්ගේ වෘත්තීය අයිතිවාසිකම්, මානව හිමිකම් සහ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජ අවශ්‍යතා වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ඩා බිඳු සාමූහිකය පසුගිය දශක හතරකට ආසන්න කාලය තුළ වෘත්තීය අරගල බිම තුළ වැදගත් කාර්ය භාරයක් ඉටු කරන ලදී. නිදහස් වෙළඳ කලාපීය ශ්‍රමිකයන්ගේ වැටුප් අරගල ආදියෙහිදී කැපී පෙනෙන භූමිකාවක නිරත වූ ඩා බිඳු සාමූහිකය රොෂේන් චානක වැනි කම්කරුවන් ඝාතනයට හා හිංසනයට ලක් වූ අවස්ථාවල ඔවුන් උදෙසා වන නීති කෘත්‍යයන් හිදී පවා පෙරමුණ ගත්තේය. එසේම සේවක අයිතීන් උදෙසා හාම්පුතුන් සමග සාකච්ඡා කිරීමට හා බලධාරීන්ද ඇතුළත් ත්‍රෛපාර්ශ්වික සාකච්ඡාවලදී මැදහත්කාරක වගකීම ඉටු කළ අවස්ථා බොහෝ ගණනකි.

දේශීය වශයෙන් කම්කරු දෙපාර්තමේන්තුව සමග සේවක අයිතීන් පිළිබඳ යාවත්කාලීන වූ සාකච්ඡාවලට ලැබුණු ඩා බිඳු දායකත්වය කැපී පෙනෙන අතර අන්තර්ජාතික වශයෙන් ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය හා වෙනත් සංවිධාන ගණනාවක් හා සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමේදී මෙරට ශ්‍රමිකයන්ගේ අයිතීන් අහිමි වූ අවස්ථාවල ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව දැනුවත් කිරීමට අවස්ථාව උදා විය.

පසුගිය දශකයේදී ඩා බිඳු සාමූහිකය සිය ගමන් මගේ කැපී පෙනෙන සැතපුම් කණුවක් පසු කරමින් යුද්ධයෙන් විපතට පත් ව තිබූ උතුරු නැගෙනහිර පළාත්වල ඇගළුම් ආයතන ශ්‍රමිකයන් හා සබඳතා ගොඩ නගා ගැනීම ඉතා වැදගත් අවස්ථාවකි. විශේෂයෙන් ලංකාවේ උතුරේත් දකුණේත් කාන්තා ශ්‍රමිකයන් අවවරප්‍රසාදිත හා ආන්තික තත්ත්වයකට පත්ව තිබියදී ඔවුන් වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් වන්නට ලැබීම සුවිශේෂීය. පසුගිය කාලය මුලුල්ලේ මෙරට ජාතික කම්කරු උපදේශන සභාවේ කාන්තාවන් වෙනුවෙන් වෙන් වූ කිසිම වෘත්තීය සමිතියකට නියෝජන හිමිකම හෝ ලැබී තිබුණේ නැත. එවැනි පසුබිමක මේ අන්දමට වෘත්තීය සමිතියක් ලෙස ලියාපදිංචි වීමට ලැබීම මහඟු අවස්ථාවක් ලෙස ඩා බිඳු සාමූහිකය සළකයි.

කාන්තාවන් නිසි පරිදි සංවිධාන ගත කිරීමට ශක්තිමත් වෘත්තීය සමිතියක් නොතිබීමේ හිදැසද මේ තුළින් සම්පූර්ණ වේ. පවතින කොවිඩ් 19 වසංගත තත්ත්වය තුළදී කාන්තා ශ්‍රමිකයන් ඇතුළු බොහෝ ඇගළුම් සේවකයන් වෘත්තීයමය වශයෙන් තදබල පීඩාවන්ට පත් වූ අතර ඔවුන් උදෙසා සහන සැපයීම ඇතුළු දැවැන්ත මෙහෙවරක නිතර වීමට ඩා බිඳු සාමූහිකයට හැකියාව ලැබුණි. මේවන විට වෘත්තීය සමිතියක් ලෙස ලියාපදිංචිව සිටින නිසා එවැනි පීඩාකාරී අවස්ථාවල වඩාත් ජවසම්පන්න අරගලයක නිරත වීමට අවස්ථාව උදා වේ.

ඩා බිඳු සාමූහික සංගමයේ ලියාපදිංචි අංකය 9491

In a meeting with the Human Rights Commission of Sri Lanka (HRCSL), the Da Bindu Group emphasized that the provision of necessary health facilities and supervision of health services in the recruitment of garment workers in the event of an epidemic was inadequate. At the same time, the Da Bindu Collective emphasized that there were weaknesses in quarantining workers suffering from Kovid 19 disease. In most cases, workers in the free trade zone are targeted for quarantine in military camps in the north. These people, who are brought back to their homes after a short quarantine period, have to live with minimal facilities. There is a general allegation that the health authorities are not looking into them properly. They also have to report back to work in a short period of time and in an unsanitary environment. The Human Rights Commission stated that it was a responsible body that acted in accordance with the Paris Charter. The 7th Human Rights Commission of Sri Lanka is currently active. The meeting was attended by several community level human rights activists and organizations, including the Da Bindu Collective.
The Human Rights Commission pointed out that the public has been facilitated to access services online more systematically. It has also discussed with the authorities about providing facilities for prison inmates to communicate with their family members.
Attorney-at-Law Lakshan Dias, who was present at the meeting, called on the members of the commission to end their tenure.
Chamila Thushari, who addressed the gathering on behalf of the Da Bindu Collective, emphasized that the garment industry is recruiting the entire workforce despite the restrictions imposed by the public sector. Therefore, there is a risk of the epidemic spreading. She also said that there were a number of problems in quarantining the victims of the epidemic.
The health committees requested by the International Labor Organization have not yet been established. Chamila Thushari said that the task force of the Department of Labor often listens only to company owners. She pointed out that she had been appointed to represent workers in the National Plan for Human Rights for four years, but that the issues discussed there had not been implemented.

සිංහලෙන් කියවන්න, සබැඳියට පිවිසෙන්න

ඇඟලුම් ශ්‍රමිකයන් වසංගත තත්ත්වය තුළ සේවයට කැඳවීමේදී අවශ්‍ය සෞඛ්‍ය පහසුකම් ලබා දීම හා සෞඛ්‍ය සේවා සුපරීක්ෂණය ප්‍රමාණවත් අන්දමින් සිදු නොවන බව ඩා බිඳු සාමූහිකය ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිසම සමග පැවති හමුවකදී අවධාරණය කරයි. එසේම කොවිඩ් 19 රෝගයට ගොදුරු වන ශ්‍රමිකයන් නිරෝධානයට භාජනය කිරීමේදී දුර්වලතා දක්නට ලැබෙන බවත් ඩා බිඳු සාමූහිකය මෙම හමුවේදී අවධාරණය කළේය. බොහෝ අවස්ථාවල නිදහස් වෙළඳ කලාපයේ ශ්‍රමිකයන් නිරෝධායනය සඳහා යොමු කර ඇත්තේ උතුරු පළාතේ හමුදා කඳවුරු ආශ්‍රිතවය. කෙටි නිරෝධායන කාලයකින් පසු ඔවුන්ගේ නවාතැන් වෙත යළි කැඳවා ගෙනෙන මෙම පිරිස් වෙත අවම පහසුකම් යටතේ ජීවත් වන්නට සිදු වේ.  එහිදී සෞඛ්‍ය බලධාරීන් ඔවුන් පිළිබඳ නිසි පරිදි සොයා නොබලන බව පවතින පොදු චෝදනාවයි. එසේම නැවත කෙටි කාලයක් තුළ සහ සනීපාරක්ෂාව තහවුරු නොකළ වාතාවරණයක සේවයට වාර්තා කරන්නටද ඔවුන්ට සිදු වේ. 

මෙහිදී මානව හිමිකම් කොමිසම සඳහන් කළේ තමන් පැරිසි ප්‍රඥාප්තියට අනුව කටයුතු කරන වගකිව යුතු ව්‍යුහයක් බවයි. මේ වන විට ක්‍රියාකාරීව පවතින්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ 07 වැනි මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාවයි.  ඩා බිඳු සාමූහිකය ඇතුළුව ප්‍රජා මට්ටමේ මානව හිමිකම් ක්‍රියාධරයින් කිහිපදෙනෙකු සහ සංවිධාන කිහිපයක් මෙම හමුවට සහභාගී වූහ.

මහජනයාට වඩාත් ක්‍රමවත්ව අන්තර්ජාලය ඔස්සේ සේවා ලබා ගැනීමට පහසුකම් දියත් කර ඇති බව මෙහිදී මානව හිමිකම් කොමිසම පෙන්වා දුන්නේ ය. එසේම බන්ධනාගාර රැඳවියන්ට සිය පවුල්වල සාමාජිකයන් සමග සන්නිවේදනය කිරීමට පහසුකම් සැපයීම පිළිබඳ බලධාරීන් සමග සාකච්ඡා කර තිබේ.

මෙම හමුවට සහභාගී වූ නීතීඥ ලක්ෂාන් ඩයස් ඉල්ලා සිටියේ තම ධූර කාලය කීර්තිමත් ලෙස නිමා කිරීමට කොමිසමේ සාමාජිකයන් ක්‍රියා කළ යුතු බවයි.

ඩා බිඳු සාමූහිකය වෙනුවෙන් හමුවට සහභාගී වූ චමිලා තුෂාරි අවධාරණය කළේ රාජ්‍ය අංශය සේවක කැඳවීම් සීමා කර තිබියදී ඇගලුම් කර්මාන්තය සමස්ත සේවක පිරිස සේවයට කැඳවන බවයි. එම නිසා වසංගතය ව්‍යාප්ත වීමේ අවධානමක් නිර්මාණය වී ඇත. එසේම වසංගතයට ගොදුරු වූවන් නිරෝධායනය කිරීමේදීද ගැටලු ගණනාවක් පැන  නැගී ඇති බව ඇය පැවසුවාය.

ජාත්‍යන්තර කම්කරු සංවිධානය මගින් ඉල්ලා සිටි සෞඛ්‍ය කමිටු මේ දක්වා පිහිටුවා නැත. කම්කරු දෙපාර්තමේන්තුවේ කාර්ය සාධක බලකාය බොහෝ අවස්ථාවල සවන් දෙන්නේ සමාගම් හිමිකරුවන්ට පමණක් යැයිද චමිලා තුෂාරි  මෙහිදී පැවසුවාය.  සිව් වසරක් සඳහා වන මානව හිමිකම් ජාතික සැලැස්ම සඳහා කම්කරු නියෝජනය සඳහා තමන් පත් කර ඇති නමුත් එහිදී සාකච්ඡා කරන ලද කරුණු ක්‍රියාත්මක නොවූ බවද ඇය පෙන්වා දුන්නාය.

“I apologize to this mother. I urge forgiveness from all victims who faced attacks and violence that day. Citizen activist Brito Fernando said emotionally. He is a citizen, a human rights activist and a social activist. Brito Fernando shared his shocking experience at a memorial event for the brutal nature of the Roshen Chanaka assassination ten years ago and the suppression of the trade union struggle. Roshen Chanaka’s mother was also present at the event which was held as an online program.

From the beginning of 2011, the labor movement in Sri Lanka took a heated turn due to a new law to be introduced by the then government to usurp labor rights. The sources said that the destination of a program launched to claim a pension for all private-sector employees, including the Free Trade Zone, was the misuse of their provident fund.

A victim who faced brutal attack

Protests erupted from all quarters against the government’s move, mainly led by workers in the Katunayake and suburban free trade zones. On May 30, 2011, Katunayake was filled by the street workers, led by a mass mobilization of about 30,000 trade unions and civil society organizations. Their only request was to refrain from plundering their provident savings under the guise of a pension they did not claim. This peaceful and unarmed protest movement began to heat up with the government sending armed police and security forces to control it. There was a minor crash and the police and the thugs of the local politicians who came there inhumanely attacked the unarmed workers. There was a shooting and Roshen Chanaka shot at the same time. “On the evening of the 30th, we received a call that our son had been shot. At around 7 pm we went to Ragama Hospital to see our son. 31 said the child had to have his leg amputated. We agreed to do it. On the 1st we received a message that our son had died. ”Roshen’s mother recalls the incident. According to her, a few days after the incident, the president summoned them and promised to pay compensation to all the victims, including Roshen, and to bring justice through a judicial process. Two cases were filed according to the incident and one case ended unjustly at the time. The case filed by the Attorney General’s Department based on the CID’s case is still pending. Of particular note is the one-man commission appointed by the President to investigate the incident. Former judge Mahanama Tilakaratne was the only member of the commission and the recommendations contained in his report have not yet been implemented.

It is also a separate struggle to get the Mahanama Tilakaratne report, which ended 68 months of protests, for justice to be done for Roshen. The request made by Chamila Thushari and Roshen’s mother of the Da Bindu collective under the Freedom of Information Act was rejected on the ground that it was a threat to national security and was later obtained with the intervention of the Information Commission.

His funeral also done by the pressure of the government

“It is unfortunate that politicians are taking advantage of this assassination and the violence that took place at that time,” said Fr. Sarath Iddamalgoda, a social activist. “When the previous government came to power it promised to look into these matters. But during its five years in power, no significant steps were taken to bring about justice. The struggles that took place then are very important. Because it protected the rights of thousands of workers. But this society did not do justice to it,” he said.

“It has been ten years since my son was killed. The issue was not compensation but justice was not done for that murder. As a mother, I have that pain. Justice was not done to any of the children who were beaten then. Some lost their jobs,” said Roshen’s mother.

A number of trade unions and civil society organizations advocating for trade union rights in the free trade zone joined the commemoration. Speaking at the event, Chamila Thushari of the Da Bindu Collective said that this incident, which took place ten years ago, was a dark day in the history of trade union struggle in Sri Lanka. “Not only had the police but also the thugs of the politicians taken part in attacking the workers. They also brutally beat women. I remember a two-month-pregnant woman being kicked her abdomen by the police. She lost her unborn child. After that she could never have children. Her husband later abandoned her because she had no children. Many such stories happened then. They did not do justice to anyone. ”

The discussion was attended by a number of organizations, including the Commercial and Industrial Workers ‘Union, the Left Voice, Red, Textiles, Garment, Finished goods and Industrial Workers’ Union, Shramabhimani Kendra, Stand-Up Movement, Liberation Movement. They all vowed to continue this struggle for justice.

සිංහලෙන් කියවීමට සබැඳිය

“මං මේ අම්මාගෙන් සමාව ඉල්ලනවා. එදා පහර කෑමට ප්‍රචණ්ඩත්වයට ගොදුරු වුණු හැමදෙනාගෙන්ම මං සමාව ඉල්ලනවා” පුරවැසි ක්‍රියාකාරික බ්‍රිටෝ ප්‍රනාන්දු හැඟුම්බරව පැවසුවේය.  ඒ පුරවැසියෙකු, මානව හිමිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින්නෙකු මෙන්ම සමාජ ක්‍රියාකාරිකයෙකු ලෙස ය. දස වසරකට ඉහත සිදු වූ රොෂේන් චානක ඝාතනය හා වෘත්තීය අයිතිවාසිකම් සටන මර්ධනය කළ කෲර ස්වභාවය පිළිබඳව පැවැත්වුණ අනුස්මරණ වැඩසටහනකදී බ්‍රිටෝ ප්‍රනාන්දු සිය කම්පනීය අත්දැකීම් ඉදිරිපත් කළේය. මාර්ගගත වැඩසටහනක් ලෙස පැවැත් වූ එම වැඩසටහනට රොෂේන් චානකගේ මවද එක්ව සිටීම විශේෂත්වයකි. 

 2011 වසර ආරම්භයේ සිටම ලංකාවේ කම්කරු ව්‍යාපාරය උණුසුම් මුහුණුවරක් ගත්තේ එවක පැවති රජය ශ්‍රමික අයිතීන් උදුරා ගැනීම සඳහා ගෙන ඒමට නියමිතව තිබූ නව නීතියක් හේතුවෙනි. නිදහස් වෙළඳ කලාපය ඇතුළුව සමස්ත පුද්ගලික අංශයේ සේවකයන්ට විශ්‍රාම වැටුපක් ලබා දෙන බව පවසමින් දියත් වූ වැඩපිළිවෙලක ගමනාන්තය ඔවුන්ගේ අර්ථසාධක අරමුදල අපහරණය බව තතු දත්තෝ ප්‍රකාශ කළහ.

රජයේ එම වැඩපිළිවෙලට එරෙහිව දසතින් විරෝධතා නැගෙන්නට වූ අතර ප්‍රමුඛ වූයේ කටුනායක හා තදාසන්න නිදහස් වෙළඳ කලාපවල සේවකයන්ගේ උද්ඝෝසනයයි. තිස්දහසක පමණ මහා බලමුලුවක් ලෙස වෘත්තීය සමිති හා සිවිල් සංවිධානවල මෙහෙයවීම ඇතිව වීදි බට සේවකයන්ගෙන් කටුනායක එකම හිස් ගොඩක් වූයේ 2011 මැයි මස 30 වැනිදා ය.  ඔවුන්ගේ එකම ඉල්ලීම වුයේ තමන් ඉල්ලා නොසිටින විශ්‍රාම වැටුපකට මුවා ව තම අර්ථසාධක ඉතුරුම් මංකොල්ල කෑමෙන් වළකින ලෙසයි.  මේ සාමකාමී හා ආයුධ විරහිත විරෝධතා ව්‍යාපාරය උණුසුම් වන්නට පටන් ගත්තේ රජය සන්නද්ධ පොලිස් නිලධාරීන් සහ ආරක්ෂක අංශ එය පාලනය සඳහා එවීම සමගයි. එහිදී සුලු ගැටුම් තත්ත්වයක් උද්ගත වූ අතර පොලීසියද එහි පැමිණි ප්‍රාදේශීය දේශපාලනඥයන්ගේ මැරයන්ද නිරායුධ කම්කරුවන්ට අමානුෂික ලෙස පහර දෙන්නට පටන් ගත්හ. එහිදී වෙඩි තැබීම් සිදු වූ අතර රෝෂේන් චානකට වෙඩි වදින්නේද ඒ සමග ය. 

පහර කෑමට ලක් වූ තරුණියක් රෝහලේදී
රෝෂේන්ගේ අවමගුලද රාජ්‍ය මැදිහත් වීම් මැද සිදු විය.

“30 වැනිදා හවස අපිට කෝල් එකක් ආවා පුතාට වෙඩි වැදිලා කියල. රෑ හතට විතර අපි රාගම ඉස්පිරිතාලෙට ගියා පුතා බලන්න. 31 කිව්වා දරුවගේ කකුල කපන්න වෙනවා කියලා. අපි ඒකට කැමති වුණා. 01 වැනිදා අපිට පණිවිඩය ලැබුවා පුතා මරණයට පත් වුණා කියලා” සිදුවීම ගැන එසේ මතකය අවදි කරන්නේ රොෂේන්ගේ මව  ය. ඇය පවසන අන්දමට සිදුවීමෙන් දින කිහිපයකට පසු ඔවුන් කැඳ වූ ජනාධිපතිවරයා රොෂේන් ඇතුළු හිංසනයට ගොදුරු වූ සැමට වන්දි පිරිනැමීමටද, අධිකරණ ක්‍රියාවලියක් තුළින් යුක්තිය ඉටු කිරීමටද පොරොන්දු වී ඇත.  සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් නඩු දෙකක් පැවරුණු අතර එක් නඩුවක් එකල යුක්ති විරහිතව අවසන් විය.  අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ කරුණු මත පදනම්ව නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව පැවරූ නඩුව තවමත් විභාග වෙමින් පවතී.  සුවිශේෂී කරුණක් වන්නේ සිදුවීම පිළිබඳ සොයා බැලීමට ජනාධිපතිවරයා පත් කළ ඒකපුද්ගල කොමිසමයි.  හිටපු විනිසුරු මහානාම තිලකරත්න කොමිසමේ එකම සාමාජිකයා වූ අතර ඔහු ඉදිරිපත් කළ වාර්තාවේ ඇතුළත් නිර්දේශ මේ දක්වා ක්‍රියාත්මක වී නැත. රොෂේන් වෙනුවෙන් යුක්තිිය ඉටු කරවා ගැනීම උදෙසා මාස 68ක් පුරාවට පැවති විරෝධතා අවසන මහානාම තිලකරත්න වාර්තාව පරිශීලනය සඳහා ලබා ගැනීමද වෙනමම අරගලයකි. ඩා බිඳු සාමුහිකයේ චමිලා තුෂාරි සහ රොෂේන්ගේ මව තොරතුරු දැනගැනීමේ පනත යටතේ කළ ඉල්ලීම ජාතික ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් බව පවසමින් ප්‍රතික්ෂේප වූ අතර පසුව තොරතුරු කොමිසමේ මැදිහත්වීම මත එය ලබා ගන්නට පුලුවන් විය.

යහපාලනයත් කරපු දෙයක් නෑ

“මේක සම්බන්ධ අවාසනාවන්ත තත්ත්වය තමයි දේශපාලනඥයො මේ ඝාතනය සහ එදා සිදු වූ හිංසන වාසියට යොදා ගැනීම” සමාජ ක්‍රියාධර සරත් ඉද්දමල්ගොඩ පියතුමා එලෙස පැවසුවේය. “යහපාලන ආණ්ඩුවත් බලයට එද්දි මේවා ගැන හොයා බලනවා කියලා පොරොන්දු වුණා. හැබැයි බලයේ හිටපු අවුරුදු පහේදී යුක්තිය ඉටු කිරීම වෙනුවෙන් කිසිම වැදගත් පියවරක් ගත්තේ නැහැ. එදා සිදු වුණුු අරගල හරිම වැදගත්. මොකද ඒකෙන් තමයි මේ දහස් ගණනක් සේවකයන්ගේ අයිතීන් රැකුණේ. හැබැයි මේ සමාජය ඒ වෙනුවෙන් යුක්තිය ඉටු කළේ නැහැ” පියතුමා කම්පාවෙන් පැවසුවේය.

“දැන් පුතා  මරලා අවුරුදු දහයක්. වන්දි නෙවෙයි කාරණාව ඒ මරා දැමීම වෙනුවෙන් යුක්තිය ඉෂ්ඨ වුණේ නැහැ. අම්මා කෙනෙක් විදියට මට තියෙන්නේ ඒ වේදනාව. එදා පහර කෑමට ලක් වුණු දරුවො කාටවත් යුක්තිය ඉටු වුණේ නැහැ. සමහරුන්ට රස්සා නැති වුණා” රොෂේන්ගේ මව සිය කම්පාව පළ කළේ එසේය. 

නිදහස් වෙළඳ කලාපයේ වෘත්තීය අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින වෘත්තීය සමිති හා සිවිල් සංවිධාන ගණනාවක් මේ අනුස්මරණ වැඩසටහනට එක් විය.  එහිදී අදහස් දැක් වූ ඩා බිඳු සාමූහිකයේ චමිලා තුෂාරි පැවසුවේ දසවසරකට ඉහත සිදු වූ මේ සිදුවීම ලංකාවේ වෘත්තීය සටන් ඉතිහාසයේ අඳුරු දිනයක් බවයි. “පොලීසිය විතරක් නෙවෙයි එදා දේශපාලකයන්ගේ මැරයොත් කම්කරුවන්ට ගහන්න හවුල් වුණා.  ඔවුන් කාන්තාවන්ටත් අමානුෂික ලෙස පහර දුන්නා. මට මතකයි මාස දෙකක ගැබිණියකගේ උදරයට පොලීසිය පයින් පහර දුන්නා. ඇයට කුසේ හිටිය දරුවා අහිමි වුණා. ඊටපස්සේ කවදාවත් දරුවො ලබන්න බැරි වුණා. දරුවන් නැති නිසා පස්සෙ ස්වාමි පුරුෂයා ඇයව දාලා ගියා. මේ වගේ කතා රාශියක් එදා සිද්ධ වුණා. ඔවුන් කිසි කෙනෙකුට යුක්තිය ඉටු වුණේ නැහැ.”

මෙම සංවාදයට වාණිජ හා කාර්මික සේවක සංගමය, වමේ හඬ, රෙඩ්, රෙදිපිළි, ඇගලුම්, නිමි භාණ්ඩ හා කර්මාන්ත කම්කරුවන්ගේ සංගමය, ශ්‍රමාභිමානී කේන්ද්‍රය, ස්ටෑන්ඩ් අප් මූව්මන්ට්, විමුක්ති ව්‍යාපාරය, ඇතුළු සංවිධාන ගණනාවක් සහභාගී වූහ. ඔවුන් සියලු දෙනා යුක්තිය උදෙසා මෙම අරගලය ඉදිරියට ගෙන යාමට සපථ කළහ.

ලසන්ත ද සිල්වා  

to top